Alergie i nietolerancje pokarmowe u niemowląt karmionych naturalnie.

 Alergie oraz nietolerancje pokarmowe są coraz większym problemem wśród ludzi na całym  świecie. Szczególnie narażone są niemowlęta, ze względu na niedojrzałość układu pokarmowego i immunologicznego. Naukowcy mają podzielone zdania na temat przenikania alergenów do mleka kobiecego i wciąż prowadzone są badania w tym kierunku, jednak z całą pewnością nie zaleca się stosowania diet eliminacyjnych u kobiet karmiących w celach zapobiegawczych wystąpieniu chorób alergicznych. Co więcej, nawet diagnoza alergii pokarmowej u dziecka nie jest wyrokiem odstawienia dziecka od piersi i przejścia na karmienie sztuczne, a wręcz przeciwnie – obecnie uważa się, że ochronne właściwości naturalnego pokarmu mogą zapobiegać wchłanianiu nadmiernej ilości alergenów do krwiobiegu dziecka. Światowa Organizacja Zdrowia oraz eksperci od spraw żywienia zalecają karmienie piersią przez co najmniej pierwsze 6 miesięcy życia dziecka.

            Niestety zdarza się, że nawet niemowlęta karmione wyłącznie mlekiem mamy miewają problemy skórne lub dolegliwości ze strony układu pokarmowego, które mogą świadczyć o nietolerancji pokarmowej. Jej rozpoznanie nie jest proste, ponieważ nietolerancja ujawnia się znacznie wolniej niż alergia, a objawy są zróżnicowane i o znacznie łagodniejszym przebiegu. Dość szybko ustępują po zastosowaniu diety eliminacyjnej u karmiącej mamy. Przyczyną nietolerancji pokarmowej u niemowląt jest niedojrzała lub uszkodzona przez częste infekcje i antybiotyki błona śluzowa jelit, niewłaściwa motoryka przewodu pokarmowego, niedostateczna ilość soku żołądkowego lub zmienna flora bakteryjna.

Alergię pokarmową wywołują alergeny, które dostają się do mleka kobiecego przez co mają związek z produktami spożywanymi przez karmiącą mamę i powodują u dziecka odpowiedź ze strony układu immunologicznego. Przyczyną są głównie obciążenia genetyczne – dziecko, którego oboje rodzice są alergikami ma 60% szans zostać alergikiem, natomiast jeśli tylko jedno z rodziców jest alergikiem, to dziecko ma ponad 40% szans na odziedziczenie tej choroby. Alergię pokarmową może wywołać nawet bardzo mała ilość produktu lub składnika uczulającego, a odpowiedź immunologiczna jest natychmiastowa. Objawy często dotyczą wielu narządów i mogą pochodzić ze strony skóry, układu oddechowego, przewodu pokarmowego lub sercowo-naczyniowego. Jeśli chodzi o alergeny pochodzenia zwierzęcego to są to najczęściej mleko, jajko, wieprzowina i ryby, natomiast alergeny pochodzenia roślinnego to zazwyczaj mąka pszenna i soja. Alergię pokarmową u niemowlęcia mogą także wywołać spożywane przez mamę orzechy, owoce cytrusowe, czekolada i kakao, grzyby, pomidory, truskawki i poziomki. Po zdiagnozowaniu alergii pokarmowej poprzez szereg testów, leczenie w okresie pierwszych miesięcy życia niemowlęcia polega na eliminacji  z diety kobiety karmiącej produktów alergizujących dziecko. W miarę upływu czasu dzieci mogą nabywać tolerancję na alergeny.

W przypadku obciążenia genetycznego lub skłonności do nietolerancji pokarmowych w diecie mamy karmiącej zawarte są produkty zalecane oraz niewskazane. Do produktów niewskazanych należą głównie te, które mają właściwości alergizujące lub wzdymające. I tak, wśród owoców do alergizujących należą cytrusy (głównie pomarańcze), truskawki, maliny, poziomki i kiwi, natomiast właściwości wzdymające mają pestkowce takie jak czereśnie, wiśnie, morele czy śliwki, oraz gruszki. W przypadku celiakii należy wyeliminować wszystkie zboża prócz ryżu i kukurydzy. Jeżeli niemowlę ma tak zwaną skazę białkową, w diecie matki karmiącej nie są zalecane mięsa takie jak cielęcina, wołowina, baranina, podroby, zupy gotowane na kościach oraz produkty mleczne (mleko, sery pleśniowe, śmietana). Ze względu na właściwości alergizujące nie wskazane są wędzone, marynowane i smażone ryby, owoce morza oraz jajka. Wśród warzyw do wzdymających należą kapusta, kalafior, rośliny strączkowe, cebula i czosnek (te dwa ostatnie dodatkowo mogę zmieniać smak mleka przez co niektóre niemowlęta mniej lub bardziej chętnie spożywają kobiecy pokarm) papryka, chrzan, kukurydza z puszki czy nowalijki. Do przygotowywania potraw nie należy stosować smalcu oraz ostrych przypraw. Należy unikać konserwantów i wzmacniaczy smaku, a także musztardy, ketchupu, octu, orzechów, kakao, czekolady oraz mocnej kawy i herbaty.

Wskazane są natomiast owoce takie jak jabłka czy banany (umyte i obrane), rozcieńczone soki, kisiele i kompoty domowe, wszystkie gatunki pieczywa jasnego i ciemnego, kasze, ryż, makarony, chude mięso takie jak indyk, kurczak, królik, chuda wieprzowina, ryby morskie – najlepiej gotowane lub duszone. Produkty mleczne zalecane są pod postacią jogurtów, kefiru, maślanki, żółtego lub białego sera. Wśród warzyw wskazane są ziemniaki, marchew, buraki, pietruszka, seler, szpinak, brokuły, szczaw, sałata, cykoria, kapusta pekińska czy ogórki. Do przygotowywania potraw kobieta w okresie laktacji powinna stosować oleje, oliwę z oliwek z pierwszego tłoczenia na zimno, masło oraz przyprawy takie jak kminek, majeranek, koperek, natka pietruszki itp. Dozwolone są także sól i cukier w ograniczonych ilościach.

            Choć choroby alergiczne są coraz częściej spotykane, nie należy wpadać w panikę i traktować każdej wysypki na buzi naszego dziecka jako dowód na pojawienie się alergii lub nietolerancji pokarmowej. Wysypka może być spowodowana poza chorobami alergicznymi innymi czynnikami takimi jak hormony znajdujące się w mleku mamy lub niedojrzałości gruczołów łojowych skóry niemowlaka. Alergie pokarmowe występują najczęściej u dzieci obciążonych genetycznie, dlatego zdrowa mama posiadająca zdrowe niemowlę powinna pilnować jedynie tego, aby jej dieta była lekkostrawna, pełnowartościowa i urozmaicona. Należy pamiętać o tym, że nawet w przypadku zdiagnozowanej alergii lub nietolerancji pokarmowej nie wolno stosować diety eliminacyjnej na własną rękę, ponieważ może to spowodować niedobory żywieniowe w organizmie kobiety karmiącej. Warto w takich przypadkach oddać się pod opiekę dobrego dietetyka. 🙂

Aleksandra Gicala

Piśmiennictwo:

  • Kaczmarski M., Maciorkowska E., Jastrzębska J, Alergia i nietolerancja pokarmowa u dzieci. Rola diety eliminacyjnej. III Klinika Chorób Dzieci Akademii Medycznej w Białymstoku, Alergia Astma Immunologia, 1996r.
  • Kaczmarski M., Nowowiejska B., Elijasiewicz E., Ayano W., Nadwrażliwość pokarmowa u niemowląt karmionych piersią, III Klinika Chorób Dzieci Akademii Medycznej w Białymstoku, Alergologia Wapółczesna nr 3 – Problemy Alergologii Stosowanej
  • Kurek M., Alergia i pseudoalergia pokarmowa u młodzieży i osób dorosłych, Samodzielna Pracownia Alergologii Instytutu Chorób Wewnętrznych Akademii Medycznej, Alergia Astam Immunologia, 1998r.
  • http://poradylaktacyjne.republika.pl/page18772360347176595744e0.html
  • http://baranowscy.eu/wordpress/dieta-matki-karmiacej-a-alergie-przeglad-literatury/
Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s